Philippe Starck omschreef de schoenen van Santoni eens als object sensual. WATCH ging op zoek naar de bron van die sensualiteit en stuitte op een niet te stillen honger naar perfectie…

Kiezen voor Santoni staat synoniem aan kiezen voor kwaliteit. Handgemaakte schoenen met een opvallend ontwerp. Vervaardiging, stiksel en afwerking die de ziel van de maker, een kunstenaar, blootleggen. Dit artistieke vakmanschap vormt, in combinatie met het erfgoed van Italiaanse elegantie, de kern van wat Santoni onderscheidt van de grote massa.

Andrea Santoni, oprichter en eigenaar van Santoni, vestigde zijn bedrijf in de pittoreske heuvels van Corridonia in de Italiaanse provincie Macerata. Hij was tot op dat moment productmanager bij een grote schoenenfabrikant, maar koos ervoor zijn eigen visie te volgen. Andrea Santoni wilde de mooiste schoenen maken, zonder compromissen op het gebied van kwaliteit en de kunst van het vakmanschap.

Bij de oprichting van zijn bedrijf in de jaren 1970 bestond op de Italiaanse markt ruime vraag naar schoenen. Santoni was anders dan zijn concurrenten. Zijn filosofie steunde op zijn geloof in kwaliteit en hij liet de populaire benadering van commerciële massaproductie links liggen. Direct vanaf het begin werd Santoni gezien als een pionier op het gebied van ambachtelijke productie van hoogwaardige schoenen. Zijn zoon, Giuseppe Santoni, licht de filosofie van Santoni toe: “Voor mijn vader gold kwaliteit als het fundament van de onderneming. Santoni is geen merkproduct, het is een kwaliteitsproduct.”

Zoon en dochter

Santoni is een echt familiebedrijf en alle gezinsleden zijn van het begin af aan betrokken geweest bij de ontwikkeling van het bedrijf.

De eerste fabriek werd opgezet in het appartementengebouw waar ze indertijd woonden. De twee kinderen van Santoni werden geboren en opgevoed met het schoenmaken in hun bloed. Giuseppe en zijn zus Ilenia zagen de fabriek als hun persoonlijke speeltuin. Elke minuut vrije tijd brachten ze in de fabriek door met het kijken naar en het leren van het schoenmakersvak. Ilenia Santoni denkt met plezier terug aan die dagen: “Tijdens de lunchpauze op school ging ik snel naar de fabriek. Iedereen was dan uit lunchen, maar ik bleef op kantoor om met van alles te helpen. Zolang ik me maar kan herinneren wilde ik al actief meehelpen in het bedrijf.”

Op zakelijk niveau vertrouwt Andrea Santoni de leiding van de onderneming tegenwoordig toe aan zijn kinderen. Giuseppe Santoni staat aan het roer; Ilenia Santoni is verantwoordelijk voor de financiën en het personeel.

Giuseppe staat al sinds zijn twintigste verjaardag samen met zijn vader aan het hoofd van de onderneming. Hij zegt: “Ik was erg jong toen ik die grote verantwoordelijkheid kreeg. Mijn vader gaf me de ruimte om fouten te maken en ervan te leren. Doordat ik het bedrijf zo jong leerde kennen, kon mijn vader zich concentreren op het product zelf, zonder zich zorgen te hoeven maken over de dagelijkse leiding van het bedrijf.” Hoewel Giuseppe officieel de CEO is, benadrukt hij het familiekarakter. “Belangrijke kwesties overleggen we altijd met zijn allen, voordat we een definitieve beslissing nemen. Mijn vader heeft een levenslange ervaring en heeft nog altijd zeer scherpomlijnde ideeën over de toekomst van het bedrijf.”

Zoeken naar kunstenaars

De grootste uitdaging voor Santoni is het vinden van vakmensen die de filosofie van Santoni volledig kunnen bevatten. Het vervaardigen van een Santoni-schoen is een kunst. Giuseppe: “Bij het vervaardigen van schoenen hebben we respect voor het arbeidsproces. Dat is een belangrijke factor in het succes van ons bedrijf. Anders dan andere bedrijven, die zich vooral richten op kwantiteit, concentreren wij ons volledig op het precisiewerk dat komt kijken bij het vervaardigen van een schoen. Dat is de belangrijkste reden waarom we drie tot vier weken doen over een paar.” Hij vervolgt: “Bij grote ondernemingen krijgen mensen bijvoorbeeld zes minuten om een bepaald gedeelte van het proces te voltooien. Maar je vraagt een kunstenaar toch ook niet om elke tien minuten een schilderij te maken? Zo blijven onze schoenen ten minste vijftien dagen op de leest zitten, een proces waar niet één andere fabrikant toe in staat is. Kwaliteit is immers het resultaat van een investering van precisie, tijd en geld.”

Het succes van Santoni steunt op het strenge geloof in een consistente levering van hoge kwaliteit, jaar in jaar uit. Bovendien wordt gestreefd naar voortdurende verbeteringen aan het product en naar constante innovatie. Deze methode heeft zich in de loop der jaren overtuigend bewezen. Eén schoen ondergaat meer dan dertig kwaliteitscontroles voordat hij naar de winkel gaat. Andrea Santoni is persoonlijk verantwoordelijk, vanaf de selectie van de huiden tot en met de laatste controle voor de schoen de verpakking in gaat. Giuseppe wordt bijna poëtisch als hij hun visie op het productieproces beschrijft: “Elke schoen heeft zijn eigen verhaal, eigen identiteit en eigen persoonlijkheid. Bij Santoni moet je een expert zijn om te begrijpen en in te zien wat moet worden gedaan om de perfecte schoen te creëren.” Giuseppe benadrukt verder de groeiende uitdaging in het vinden van de juiste vakmensen voor het vervaardigen van de schoenen. Daarom heeft het bedrijf een school voor aspirant-schoenmakers opgezet: “Een schoenmaker die bij Santoni aan de slag wil, moet onze visie op kwaliteit en onze productiewijze volledig doorgronden. Onze workflow is zeer specifiek en bij veel mensen onbekend.”

Smeren als handelsmerk

De gedistingeerde stijl van Santoni is gebaseerd op een zeer nauwkeurige benadering van het stikken, de leestbouw en het smeren. Santoni gebruikt verschillende constructietechnieken, zoals Bentivegna, Bologna en Blake. Een van de herkenbaarste constructiemethoden die worden gebruikt is waarschijnlijk de Opanca.

De zool voor een Opanca-schoen wordt gesneden met een grotere rand. De buitenzijde wordt vervolgens platter gemaakt en omhoog gebogen. Met een zwaar handstiksel wordt de extra ruime zoolrand aan het bovengedeelte van de schoen bevestigd. In het eindresultaat komt dit handgemaakte aspect van een Santoni-schoen prachtig tot uitdrukking.

Het smeren is de finishing touch van het proces van Santoni en vormt een waar handelsmerk van het bedrijf. De smeerfasen zijn zeer fijn afgestemd en er is groot vakmanschap voor nodig. Vóór de uiteindelijke kleur van een schoen worden drie verschillende kleuren en twee typen schoensmeer aangebracht. Giuseppe: “Bij sommige schoenen heeft mijn vader wel een halve dag nodig om ze alleen maar te smeren. Als je een schoen van Santoni ziet, zie je alleen al aan hoe die gesmeerd is dat het een Santoni is.”

Het merk is misschien niet bekend bij de grote massa, maar Giuseppe weet zeker dat een succesvolle toekomst is weggelegd voor het bedrijf: “Santoni is net als ketchup. Als je de fles op zijn kop houdt, komt er eerst niets uit. Je moet wachten. Dat geldt ook voor Santoni. Het duurt even voordat je de manier begrijpt waarop Santoni schoenen vervaardigt.” Hij vervolgt: “Santoni heeft niet de commerciële merkidentiteit van andere, grotere schoenfabrikanten. Santoni is immers een ‘kwaliteitsproduct’, niet een ‘merkproduct’. In dat opzicht heeft de klant vóór de aankoop tijd nodig om volledig te leren begrijpen waarom Santoni is wat het is. Maar als een klant eenmaal voor Santoni heeft gekozen, blijft hij altijd terugkomen.”

Op maat

De prijzen van Santoni-schoenen beginnen met 300 euro, voor de casual-collectie Club. De collectie Classic begint bij 450 euro en de Limited Edition wordt aangeboden vanaf 800 euro. Maar Santoni kan nog meer bieden, want het bedrijf is ook een specialist in op maat gesneden schoenen. Afhankelijk van het gekozen leder, de vorm en de details kan een paar wel 12.000 euro kosten. Giuseppe Santoni zegt dat de prijs niet van belang is: “Klanten die schoenen van Santoni kopen, denken in eerste instantie aan de kwaliteit en hun eigen gevoel bij ons product; niet aan de prijs. Ze kopen onze schoenen omdat ze het vakmanschap herkennen en daar respect voor hebben.”
De vraag naar producten van het bedrijf is de afgelopen twee jaar enorm gestegen. Momenteel is de vraag groter dan de productiecapaciteit. Santoni weigert echter absoluut om de kwaliteit op te offeren aan de grote vraag. Giuseppe benadrukt: “Schoenen verkopen is gemakkelijk. Het vervaardigen van de schoenen is het moeilijke gedeelte! Onze klanten verwachten kwaliteit en wij beloven ze waar voor hun geld. Daarom moet het productieproces absoluut perfect zijn en dat is de belangrijkste reden waarom ik de kwaliteit nooit zal opofferen aan de grote vraag. Als we compromissen gaan sluiten op het gebied van onze filosofie, zal dat ons op de lange termijn veel meer kosten.”

In lijn met de sterke groei van het bedrijf is Santoni onlangs de samenwerking aangegaan met Mercedes AMG. Zo is Santoni momenteel een raceschoen aan het ontwikkelen voor het raceteam Mercedes DTM en heeft het al een volledig assortiment AMG-raceschoenen samengesteld voor de consument. Het antwoord van Guiseppe op de vraag waarom Santoni zich bezighoudt met racen is eenvoudig: “Ik houd van auto’s. En de filosofie van kwaliteit en perfectie van AMG is gelijk aan die van ons. Zo eenvoudig ligt dat.”

Tot op de dag van vandaag zien Giuseppe en Ilenia hun ouders hard met hun collega’s meewerken om de perfectie te bereiken. Ondanks zijn 67 jaar is de hartstochtelijke liefde van Andrea Santoni voor schoenen nog altijd niet gedoofd. Elke dag gaat hij om 6.00 uur aan het werk in de fabriek. Niet één schoen ontsnapt aan de definitieve kwaliteitscontrole, uitgevoerd door Andrea Santoni zelf. Gevraagd naar waar die gedrevenheid toch vandaan komt, zegt hij eenvoudig: “Ik wil er slechts zeker van zijn dat elke schoen perfect is.”